بازگشت به صفحه اصلی

 

طرحهای پژوهشی

 

 

مقايسه ميانگين فشارخون اندازه گيري شده از روي لباس با ميانگين فشارخون اندازه گيري شده از روی پوست در بيماران بالای 18 سال سرپايي و بستري شهرستان زابل در سال 1384

 

چكيده اي از طرح تحقيقاتي

-عنوان طرح تحقيقاتي

مقايسه ميانگين فشارخون اندازه گيري شده از روي لباس با ميانگين فشارخون اندازه گيري شده از روی پوست در بيماران بالای 18 سال سرپايي و بستري شهرستان زابل در سال 1384

-تاريخ شروع طرح :  8/12/1383    

-تاريخ خاتمه طرح : 15/4/1384

-مجري : دکتر محمود نکوئی

-اعضا، گروه تحقيقاتي :

                    همكاران:

1-     دکتر بهرام ذبیحی                          

2-     دکتر حمید اویسی اسکویی                

3-     آقای محمد عباس زاده                 

-سازمان اجراكننده طرح:

دانشکده علوم پزشکی زابل – معاونت آموزشی

-محتواي برنامه تحقيقاتي :

بيان مسئله:

فشارخون بالا از شايعترين بيماريهاي انسان و مهمترين ريسك فاكتور قابل تغيير در ابتلا به بيماريهاي قلبي عروقي است, بطوريكه تقريبا يك ميليارد نفر از مردم كره زمين مبتلا به افزايش فشارخون هستند. اندازه گيري فشارخون نيز از اجزاي اصلي معاينه فيزيكي و ركن اصلي پيگيري در بيماران قلبي است¹. معمولاٌ در کشورهای غربی برای یک معاینه دقیق بیمار یک لباس راحت و باز که مخصوص معاینه است می پوشد و اندازه گيري استاندارد فشارخون با بستن كاف فشارسنج روي بازوي بيمار در حالتي كه آستين وي كاملاً بالا زده شده صورت مي گيرد². اما در ایران معمولاً بیماران با همان لباس خودشان در مطب معاینه می شوند که بعلت تنگی آستین عملاً بالا زدن آن بسختی و با فشار صورت می گیرد که خود موجب خطا در اندازه گیری می شود. برخي پزشكان نیز بعلت كمي وقت, ازدحام در درمانگاهها  يا بدليل ملاحظات اخلاقي در معاينه بيماران خانم, به اندازه گيري فشارخون از روي لباس بيماران اكتفا مي كنند. سؤالي كه ممكن است براي همه پزشكان يا بيماران پيش آمده باشد آن است كه آيا چنين اندازه گيري از صحت و اعتبار كافي برخوردار است يا نه.  آيا فشارخون اندازه گيري شده از روي لباس با فشارخون اندازه گيري شده از روی پوست تفاوت معني داري دارد و آيا مي توان رابطه معني داری ميان اين دو يافت؟ 

اهداف طرح:

مقايسه ميانگين فشارخون اندازه گيري شده از روي لباس با ميانگين فشارخون اندازه گيري شده از روی پوست در بيماران بالای 18 سال سرپايي و بستري شهرستان زابل در سال 1384

جامعه مورد مطالعه و روشهاي جمع آوري داده ها

بیماران بالای 18 سال بستري در همه بخش هاي بيمارستان اميرالمؤمنين زابل, و افراد بالای 18 سال مراجعه کننده به مطب هاي شخصي پزشكان و ماماهاي همكاري كننده در طرح

 چگونگي استفاده از نتايج

با توجه به اینکه این مطالعه کاربردی است نتایج آن چه در صورت اثبات و چه در صورت نفی فرضیه ما در معاینه دقیق بیماران و پیگیری آنان نقش خواهد داشت. 

بازنگري متون علمي 

در بررسي متون و مقالات سي سال گذشته و جستجو در چندين بانك اطلاعاتي, تنها يك تحقيق كه سال 2004 در مونيخ انجام شده، به بررسي اين موضوع پرداخته است. در این مطالعه که توسط مکس ای لیبل و همکاران انجام شده، فشارخون 201 بیمار یک بار از روی پوست و بار دیگر از روی لباسهایی با ضخامت کمتر از 2 میلی متر   با فشارسنج جیوه ای و فشارسنج اتوماتیک اندازه گیری شده و تفاوت معنی داری بین این دو بدست نیامده است. میانگین فشارخون در دو حالت    تنها نیم تا یک میلی متر جیوه متفاوت بوده است که اهمیت بالینی ندارد و طبق نظر مجریان این طرح می توان فشارخون را از روی لباسهای با ضخامت کمتر از 2 میلی متر نیز با اطمینان کافی از دقت آن اندازه گرفت³. 

حجم نمونه :

با توجه به اینکه تاکنون تنها یک مطالعه در این زمینه منتشر شده و جامعه آماری آن (آلمان) با جامعه آماری بررسی ما تفاوت کلی دارد لذا با در نظر گرفتن p=0.5 و ضریب اطمینان 95% و قدرت تستی برابر 98% حجم نمونه معادل 2400 محاسبه شد.

 روش نمونه گيري

روش نمونه گیری بصورت نمونه گیری تصادفی ساده است. به این صورت که فرم هاي جمع آوري اطلاعات در اختيار پزشكان, ماماها و پرستاران همكار طرح قرار مي گيرد. هر روز بيماران جديدي كه در بيمارستان بستري مي شوند توسط پرستار آموزش ديده مورد معاينه و اندازه گيري فشارخون در هر دو دست قرار خواهند گرفت. فشارخون بزرگسالان مراجعه كننده به مطب ها نيز صرف نظر از بيمار يا سالم بودن با هر دو روش و در هر دو دست اندازه گيري مي شود.

روش جمع آوري اطلاعات

جمع آوری اطلاعات بوسیله ثبت در پرسش نامه  انجام می شود که بر اساس اهداف پژوهش طراحی شده است.

مراحل انجام كار ( جزئيات نحوه تجربه ؛ مداخله و جمع آوري اطلاعات )

1-     تنظیم پرسشنامه بر اساس موارد ذکر شده و منابع موجود

2-  نظرخواهی از چند تن از اعضای هیئت علمی و کارشناسان آمار و متخصصان مربوطه درباره پرسشهای مطرح شده جهت تعیین validity

3-   کسب مجوز از شورای پژوهشی دانشکده جهت اجرای طرح

4-    فراخوان همکاری برای تعیین همکاران نمونه گیر

5-    تهيه فشارسنج هاي جيوه اي به تعداد همكاران طرح

6-    برگزاري جلسات آموزشي و توجيهي با حظور متخصص قلب

7-    توزيع فشارسنج ها و فرم ها بين همكاران طرح

8-   جمع آوري اطلاعات توسط همكاران طرح

9-     وارد کردن اطلاعات خام به کامپیوتر با استفاده از نرم افزار Excell

10-   تجزيه و تحليل داده ها توسط مشاور آمار با استفاده از نرم افزار spss

11-  تهیه گزارش نهایی و ارائه آن به سازمان متبوع

 ملاحظات اخلاقي

به همه بيماران پيش از اندازه گيري فشارخون توضيح مختصري درباره طرح داده مي شود و در صورت رضايت, فشارخون آنان در هر دو حالت اندازه گيري مي شود. از آنجايي كه اين پژوهش, يك طرح مداخله اي نيست و دارو يا اقدام پاراكلينيك اضافي يا هيچ زياني بر بيمار تحميل نمي كند نه تنها از نظر اخلاق پزشكي مشكلي ندارد بلكه نتايج آن كاملاً در راستاي اخلاق پزشكي و تطبيق موازين اسلام در پزشكي خواهد بود. به اين ترتيب كه اگر نتايج اين طرح نشان دهد تفاوت معني داري بين دو روش اندازه گيري فشارخون وجود ندارد از اين پس مي توان در مورد خانمها به اندازه گيري فشارخون از روي لباس اكتفا كرد.  

مشكلات و محدوديتهاي اجراي طرح:

آنچه مسلم است عليرغم همه آموزشها و هماهنگيها, تفاوتهايي فردي در تكنيك اندازه گيري فشارخون وجود خواهد داشت. بيماران نيز در موقعيتهاي مختلف زماني و مكاني مورد بررسي قرار مي گيرند در حاليكه مي دانيم ساعات مختلف روز, فعاليت بدني, مصرف غذا, دخانيات و حتي دماي هوا در ميزان فشارخون افراد نقش دارند. بهرحال در اين بررسي تلاش مي شود با استفاده از حجم نمونه زياد, تأثير اين عوامل مخدوش كننده به حداقل برسند.

منابع:

 

1.   Braunwald Eugene et al. Heart Diseases: a Texbook of Cardiovascular Medicine. Saunders: Massachusettes, 2002, pp 920-970

 

2.   Aram V et al. The Seventh Report of the Joint National Committee on Prevention, Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Pressure. JAMA 2003; 289

 

3.   Max E. Liebl et al. The effect of clothes on sphygmomanometric and oscillometric blood pressure measurement. Blood Pressure 2004; 13: 279-282